ولى در باطن پر از درّ و مرواريد است . مىگويد : « اصل طغيان و سركشى جهل و غفلت است ؛ و جهل به غفلت ، كفر ؛ و غفلت از جهل ، توحيد است . » عين القضات آن را چنين شرح مىكند : « جهل اگر به خاطر عدم شناخت باشد ، ناپسند است ، و اگر به خاطر شناخت باشد ، پسنديده ؛ همچنين غفلت هم اگر از خداوند باشد ، ناپسند و اگر از نفس باشد ، پسنديده . اصل طغيان هم جهل و عظمت ناپسند است و تمامى حقايق معارف ، جهل و غفلت پسنديده است ، به اين كه علم را از نفست سلب نمايى و در خداوند منحصر نمايى ، و از نفست به خاطر حضورت غافل باشى ؛ چون اين جهل نتيجهء علم به خداوند است نه غفلت از او ، و تمامى خير در آن است كه سخن على ( ع ) را در باب تحذير از وقوع در غفلت و تحذير از تسليم شدن به آن ذكر كنيم ، آن‌گاه كه عاقل خردمند را دربر مىگيرد . مىفرمايد : « شما و خودم را از اين حالت برحذر مىدارم ! پس آدمى بايد عبرت گيرد : بصير كسى است كه بشنود و بينديشد ، و انديشه كند و بصيرت يابد ، و از عبرتها پند گيرد و راه هموار و روشن را بپيمايد ، و از سقوط در پرتگاهها و گمراهى در راههاى مبهم و نامشخص بپرهيزد ؛ و گمراهان را عليه خود با افراط در حق و تحريف در گفتار و يا ترس از راستى به كار نمىگيرد . پس اى شنونده ! از خواب غفلت خود بيدار شو ! چه بىمقدارند آنهايى كه استعدادشان را در پذيرش در رحمت الهى و ايستادن در مسير وزش نفحه‌هاى ربّانى از بين مىبرند ، و آيات خداوندى را مشاهده مىكنند ، و موعظه‌هاى حق را مىشنوند و از دليل و حجتى كه فطرتشان تلقين مىكنند ، سودى نمىبرند . » اين سخن علّامه طباطبايى است كه در ادامه مىگويد : « عقل و چشم و گوش در كار او از بين نمىروند ؛ چون آنها را به همين خاطر آفريده است ، و فرمود : لا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ « 1 » ؛ مگر آن كه خداوند آنها را تغيير دهد . امّا خداوند نعمتى را كه به قومى داد تغيير نمىدهد ، مگر اين كه آنها خودشان را تغيير دهند . فرمود : ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ لَمْ يَكُ مُغَيِّراً نِعْمَةً أَنْعَمَها عَلى قَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ « 2 » .

--> ( 1 ) - روم ( 30 ) آيهء 30 : آفرينش خداى تغييرپذير نيست . ( 2 ) - انفال ( 8 ) آيهء 53 : اين كيفر بدان سبب است كه خداوند نعمتى را كه بر قومى ارزانى داشته تغيير نمىدهد ، مگر آن كه آنان آنچه را در دل دارند تغيير دهند .